Διδακτικά Βιβλία του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου
5-13 ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΕΠΑΓΩΓΗ
Σύμφωνα με το νόμο του Faraday σ’ ένα ακίνητο κύκλωμα επάγεται μια ηλεκτρεγερτική δύναμη εάν μεταβάλλεται η μαγνητική ροή που διέρχεται από το κύκλωμα. Τη μεταβολή της μαγνητικής ροής μπορούμε να την πετύχουμε με τη βοήθεια ενός δεύτερου κυκλώματος στο οποίο μεταβάλλουμε την ένταση του ρεύματος. Λέμε τότε ότι τα δύο κυκλώματα βρίσκονται σε επαγωγική σύζευξη.
Σχ. 5.32 Το πηνίο Α διαρρέεται από ρεύμα μεταβλητής έντασης. Το μαγνητικό πεδίο που δημιουργεί το πηνίο Α μεταβάλλεται, με αποτέλεσμα να μεταβάλλεται η μαγνητική ροή που διέρχεται από το πηνίο Β και να δημιουργείται σ΄ αυτό ηλεκτρεγερτική δύναμη από επαγωγή.
Εικ. 5.10 Μετασχηματιστής. Η λειτουργία του στηρίζεται στο φαινόμενο της αμοιβαίας επαγωγής. Η τάση που εφαρμόζεται στο ένα πηνίο μετασχηματίζεται σε μια άλλη τάση διαφορετικού πλάτους στο δεύτερο πηνίο.
Η εμφάνιση ηλεκτρεγερτικής δύναμης σ’ ένα κύκλωμα, εξαιτίας της μεταβολής του ρεύματος που συμβαίνει σ’ ένα άλλο κύκλωμα, λέγεται αμοιβαία επαγωγή.
Στην περίπτωση της αμοιβαίας επαγωγής ο νόμος της επαγωγής [pic] μπορεί να πάρει τη μορφή [pic] (5.9)
Το Μ ονομάζεται συντελεστής αμοιβαίας επαγωγής των κυκλωμάτων. Μετριέται με τη μονάδα 1Η (Henry), [pic].
Σύμφωνα με τη σχέση (5.9), η ηλεκτρεγερτική δύναμη από αμοιβαία επαγωγή που αναπτύσσεται σε ένα κύκλωμα Β εξαιτίας μεταβολής της έντασης του ρεύματος σε ένα κύκλωμα Α, είναι ανάλογη του ρυθμού με τον οποίο μεταβάλλεται το ρεύμα στο κύκλωμα Α.
Το φαινόμενο της αμοιβαίας επαγωγής είναι έντονο στην περίπτωση δύο πηνίων με κοινό άξονα.
Ο συντελεστής αμοιβαίας επαγωγής δύο πηνίων εξαρτάται από τα γεωμετρικά τους χαρακτηριστικά, τη σχετική τους θέση και το υλικό του πυρήνα τους.