Διδακτικά Βιβλία του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου
Ερωτήσεις - Ασκήσεις
1. Τι είναι μέτρηση; Να αναφέρετε τρία παραδείγματα μετρήσιμων μεγεθών. 2. Πόσο μήκος νομίζετε ότι έχει το χέρι σας; Ελέγξτε την απάντηση σας μετρώντας το. 3. Πόσο μήκος νομίζετε ότι έχει η διάμετρος ενός κέρματος εκατό δραχμών; Ελέγξτε την απάντηση σας μετρώντας τη. Κατόπιν υπολογίστε το μήκος της περιμέτρου του κέρματος. 4. Διαθέτουμε ένα κομμάτι σύρμα και ένα υποδεκάμετρο. Γνωρίζουμε ότι η διάμετρος του σύρματος είναι μικρότερη από 1 mm. Πώς μπορούμε με τη βοήθεια του υποδεκάμετρου να μετρήσουμε τη διάμετρο του σύρματος; Θυμηθείτε ότι η μικρότερη απόσταση μεταξύ δυο διαδοχικών υποδιαιρέσεων ενός υποδεκάμετρου είναι 1mm. 5. Πόσο νομίζετε ότι είναι το εμβαδόν της αίθουσας διδασκαλίας; Να ελέγξετε την απάντηση σας υπολογίζοντας το. 6. Διαθέτουμε έναν ογκομετρικό σωλήνα βαθμολογημένο σε cm3 (ml) και είκοσι όμοιες μεταξύ τους μικρές σφαίρες. Γνωρίζουμε ότι ο όγκος κάθε σφαίρας είναι μικρότερος από 1 cm3. Πώς μπορούμε με αυτόν τον ογκομετρικό σωλήνα να προσδιορίσουμε τον όγκο της μιας σφαίρας; 7. Πόσα m3 νομίζετε ότι είναι ο όγκος της αίθουσας διδασκαλίας; Ελέγξετε την απάντηση σας υπολογίζοντας τον. 8. Ο αέρας που αναπνέουμε έχει όγκο; 9. Γιατί στο διάστημα οι αστροναύτες χρησιμοποιούν ένα είδος κούνιας για τη μέτρηση της μάζα τους και όχι ζυγό; 10. Ένα κομμάτι σίδηρος έχει μάζα 1 Kg. Μια μπάλα μπαμπάκι έχει μάζα 10 Kg. Ποιο από τα δύο σώματα είναι πιο δυσκίνητο; 11. Η μάζα σιδήρου 1Kg είναι διαφορετική από τη μάζα πούπουλων 1 Kg; Να δικαιολογήσετε την απάντηση σας 12. Σε αρχαιολογική ανασκαφή βρέθηκαν τα αντικείμενα που αναφέρονται στην πρώτη στήλη του πίνακα 1. Στην δεύτερη στήλη αναφέρονται αντίστοιχα η μάζα και ο όγκος κάθε αντικειμένου.
ΠΙΝΑΚΑΣ 1 Μάζα (g) Όγκος (cm2) Κόσμημα Α 26 2,5 Ξίφος Α 40 4,8 Κόσμημα Β 23 1,2 Μαγειρικό Σκεύος 60 25,6 Ξίφος Β 64 9,2 Νόμισμα Α 110 15,0 Νόμισμα Β 31 3,6 Νόμισμα Γ 68 8,1
ΠΙΝΑΚΑΣ 2 ΥΛΙΚΟ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ (g/cm3) Κεραμικό 2,3 Σίδηρος 7,0 Χαλκός 8,4 Ασήμι 10,5 Χρυσός 19,3
Χρησιμοποιώντας τις τιμές της πυκνότητας που αναφέρονται στον πίνακα 2 προσδιορίστε το είδος του υλικού από το οποίο είναι κατασκευασμένο κάθε αντικείμενο. Γιατί με αυτή τη μέθοδο δεν είμαστε απολύτως βέβαιοι για το είδος του υλικού κατασκευής; 13. Υπολογίστε την πυκνότητα κάθε υλικού αντικειμένου της εικόνας 14. Συμπληρώστε τον επόμενο πίνακα.
Υλικά Μάζα Όγκος Πυκνότητα (g) (cm3) (g/cm3) Ξύλο 105 150 Γυαλί 60 2,5 Χάλυβας 20 7,8 Πολυστερίνη 7 0,1 Μόλυβδος 45,6 4
15. Παρατηρήστε προσεκτικά την επόμενη εικόνα. Κατατάξτε τα υλικά των σωμάτων με βάση την πυκνότητα τους, αρχίζοντας από το υλικό με τη μικρότερη πυκνότητα
Φελλός Παραφίνη Νερό Υδράργυρος Πετρέλαιο Λάδι Γλυκερίνη
16. Να συμπληρωθούν οι προτάσεις: Πυκνότητα ενός υλικού λέγεται ………………………. δηλαδή d = ……………… Τα «ελαφρά» υλικά έχουν σχετικά ………….. πυκνότητα ενώ τα «βαριά» υλικά έχουν σχετικά ……….. πυκνότητα. 17. Ένα κομμάτι φελλός κόβεται σε δυο ίσα κομμάτια. Η πυκνότητα του κάθε κομματιού είναι: α) Η μισή εκείνης του αρχικού κομματιού . β) Διπλάσια εκείνης του αρχικού κομματιού και γ) Η ίδια με εκείνη του αρχικού κομματιού. 18. Παρατηρήστε με μεγεθυντικό φακό πούδρα ή αλεύρι και εντοπίστε διαφορές μεταξύ στερεών σε κόκκους και υγρών. 19. Προτείνετε τρόπο μέτρησης του όγκου ενός κομματιού ζάχαρης ακανόνιστου σχήματος, χωρίς να αλλάξει το σχήμα του. 20. Μια πέτρα ακανόνιστου σχήματος μάζας 40g βυθίζεται μέσα σε σωλήνα με χρωματιστό νερό, οπότε η στάθμη του νερού ανεβαίνει όπως φαίνεται στο σχήμα. Να βρείτε την πυκνότητα του υλικού της πέτρας. 21. Ποια είναι τα τρία θεμελιώδη φυσικά μεγέθη στο διεθνές σύστημα μονάδων; Ποια είναι η μονάδα μέτρησης του κάθε μεγέθους;